

















































Sa kabila ng mga limitasyon nito, ang Banaag at Sikat ay hindi isang nobelang nabubulok sa istante ng kasaysayan. Ito ay isang sa bawat Pilipinong nahahati sa pagitan ng nakagisnang paniniwala at ng nagising na kamalayan.
Panimula: Ang Aklat ng Manggagawa
Bago pa man sumikat ang mga pangalan nina Amado V. Hernandez o Faustino Aguilar, si Lope K. Santos ay nagsilang na ng isang rebolusyonaryong nobela. Ang Banaag at Sikat , na inilathala noong 1906 sa panahon ng pananakop ng mga Amerikano, ay hindi basta kuwento ng pag-ibig. Ito ay isang matapang na political treatise na nakabalot sa melodrama ng dalawang magkasintahan. Tinawag ito ni Santos na isang “nobelang tagalog” na may misyon: gisingin ang kamalayan ng masa laban sa kapitalismo at lumang relihiyon, at ipakita ang liwanag (banaag) ng bagong bukang-liwayway (sikat) ng sosyalismo. buod ng banaag at sikat